موزیک

موسیقی ارف

 
کسی نمیتواند مُنکر این موضوع شود که موسیقی یکی از ارکان اصلی و بخش جدانشدنی از زندگی انسان ها میباشد و افراد در موقعیت های متفاوتی مانند مراسم، هنگام رانندگی، زمان ورزش و… موسیقی را همراه خود میکنند. دنیای موسیقی به حدّی جذاب است که اکثر مردم تمایل به یادگیری آن دارند و برخی نیز موسیقی را به عنوان شغل خود انتخاب میکنند.
اگر شما صاحب فرزند میباشید، احتمالاً بدتان نمی آید که فرزندتان از دوران کودکی موسیقی یاد بگیرد و همراه با موسیقی رشد کند. در این مقاله قصد داریم با متُد آموزش موسیقی کودک که به ” موسیقی اُرف ” شهرت دارد و توسط موزیسینی به نام کارل اُرف ابداع شده است، آشنا شویم و نسبت به این موضوع شناخت کاملی پیدا کنیم؛ 
موسیقی ارف چیست؟

 
موسیقی ارف، در واقع یک سبک و روش برای آموزش موسیقی است که مخصوص کودکان استفاده میشود. طبعاً فهم آموزش های تئوری و آکادمیک موسیقی برای کودکان سخت است و همچنین ممکن است کودکان از یادگیری موسیقی سر باز بزنند؛ در این روش سعی بر این است که با کمک کارهایی که کودکان به آنها علاقه مند هستند، موسیقی را به آنها آموزش دهند.
این روش در قرن ۲۰ میلادی توسط یک آهنگساز آلمانی به نام ” کارل اُرف ” که مدیر یک مدرسه ی موسیقی، رقص و ژیمناستیک بود، ارائه شد و امروزه نیز برای آموزش موسیقی به کودکان ۳ الی ۶ ساله از این روش که به ” موسیقی اُرف ” مشهور است، استفاده میشود.
نحوه کار موسیقی ارف

 
اساس کار و سیستم اصلی آموزش در این سبک، بازی کردن میباشد. کودکان علاقه دارند مدام در حال بازی کردن باشند و از یادگیری مطالب تئوریک دوری میکنند؛ در موسیقی ارف سعی بر این است که به کودکان همراه با بازی و فعالیت های شاد مانند رقص، آواز، نمایش و… مهارت های مختلف از جمله موسیقی آموزش داده شود.
همچنین یکی از اهداف اصلی موسیقی ارف این است که خلاقیت کودکان افزایش پیدا کند. یکی از تمرین هایی که کودکان انجام میدهند، خواندن شعر با ریتم ذهنی است؛ یعنی مربی یک شعر میخواند و از کودکان میخواهد در حالی که مشغول ساز زدن هستند، شعر را بخوانند و این تمرین باعث درک عمیق ریتم در کودک هنرجو میشود.
سازهای مورد استفاده

 
در این روش به کودکان سازهای تخصصی مانند گیتار، پیانو و… به کودکان آموزش داده نمیشود و کودکان برای نوازندگی از سازهایی مانند بلز، فلوت ریکوردر، طبلک و یک سری سازهای کوبه ای مانند قاشقک، زنگوله ی دستی، شیکر، زنگوله و… استفاده میکنند. دلیل استفاده از سازهای کوبه ای به دلیل یادگیری عمیق ریتم است.
پس از گذراندن دوره موسیقی ارف و رسیدن به سن بالای ۶ سال، کودکان با توجه به اینکه با انواع سازها مانند سازهای کوبه ای و سازهای بادی نوازندگی کردند، میتوانند بر حسب علاقه ی خود و تشخیص استعداد کودک توسط مربی به سراغ یک ساز تخصصی بروند و آن را شروع به یادگیری کنند.
اهداف و نتایج موسیقی ارف

 
موسیقی ارف برای کودکان یک مقدمه ی موسیقایی فوق العاده است و آنها در این دوره با یادگیری عمیق مباحث پایه ای موسیقی، راهشان در ادامه هموارتر خواهد شد. مباحثی که در این دوره به کودکان آموزش داده خواهد شد عبارتند از: ریتم، شناخت نُت ها، کار با سازهای مختلف، آشنایی با سازهای موسیقی، زیر و بمی صدا و داینامیک.
کودکان تمامی این بخش ها را بدون نیاز به مطالعه ی سخت و همراه با فعالیت های سرگرم کننده انجام خواهد شد.
نکات پایانی

سرعت یادگیری موسیقی در بین کودکان تا حدودی کُندتر از یادگیری در بین بزرگسالان میباشد؛ در نتیجه دیر یاد گرفتن فرزند شما به معنای خنگ بودن و یا استعداد نداشتن فرزندتان نیست.

با گذراندن این دوره فرزند شما علاوه بر یادگیری مهارتهای موسیقایی، توانایی های دیگری نیز مانند تقویت هر دو نیم کره مغز، انجام فعالیت های گروهی و افزایش اعتماد به نفس، کمتر شدن وابستگی فرزند به خانواده و آمادگی برای حضور در جامعه و… خواهد شد.

درست است که دوره ی موسیقی ارف بیشتر مناسب کودکان ۳ تا ۶ سال است اما ممکن است کودکان ۷ الی ۹ ساله نیز نیاز به گذراندن این دوره داشته باشند. برای اینکه متوجه شوید آیا فرزند شما نیاز به گذراندن موسیقی ارف دارد، بهتر است با یک موزیسین مشورت کنید.

ابوا

همانطور که میدانید در بین سازهای جهان سازهایی وجود دارند که با دمیدن به داخل آنها، صدای آن سازها منتشر میشود و به سازهای بادی شهرت دارند. یکی از مشهورترین سازهای بادی که بیشتر در موسیقی کلاسیک کاربرد دارد و هیچ ارتباطی به موزیک رپ در سبک غمگین و ...ندارد، ساز ” اُبوا ” میباشد.

این صدای بَمی دارد و برای ساخت بدنه ی آن از چوب استفاده میشود. در ادامه ی این مقاله قصد داریم بیشتر با ساز ابوا آشنا شویم و با تاریخچه، ساختار، روش نواختن، نحوه نگهداری، نوازندگان مشهور و برندهای محبوب این ساز به طور کامل و جامع شناخت پیدا کنیم؛ 

تاریخچه ابوا

این ساز برای اولین بار در قرن ۱۷ میلادی و در کشور فرانسه ابداع شده است. گفته میشود که الگوی اولیه ی این ساز، از یک ساز بادی ایرانی به نام ” سُرنا ” گرفته شده است؛ طبعاً در آن دوران از شکل و شمایل متفاوتی نسب به شکل امروزی آن برخوردار بوده و با گذشت زمان، ساختار و امکانات ظاهری آن دچار دگرگونی شده و به سازی مبدّل شده است که امروز با این نام شهرت دارد.

همچنین قابل ذکر است که نام اولیه ی این ساز ” شاوم ” بوده که با تغییرات ایجاد شده در آن، ساز دیگری پدید آمد و آن را اُبوا نامیدند.

ساختار ابوا

ابوا جزء دسته سازهای بادی _ چوبی قرار دارد و جنس بدنه ی این ساز از چوب میباشد. این بر خلاف ظاهر فریبنده ای که دارد، ساختار ساده ای دارد و از سه قسمت اصلی دهانه، بدنه ی اصلی و قسمت انتهایی تشکیل شده است. در دهانه ی این ساز، یک تکه نی که آمیخته با یک لوله ی فلزی است، وجود دارد و به آن نی اصطلاحاً ” قمیش ” یا ” زبانه ” میگویند.

ساز ابوا بدون قمیش صدایی ندارد و با قرار گرفتن قمیش روی دهانه ی ساز و همچنین دمیدن در آن، موجب خروج صدا از ساز میشود. تمام کلیدهای ساز روی بدنه قرار میگیرند و قسمت انتهایی ساز نیز وظیفه ی خروج صدای نهایی را به عهده دارد.

نواختن ابوا

نواختن ساز ابوا تقریبا مانند نواختن سازهای بادی دیگر مانند ساکسیفون، فلوت و… میباشد و در صورت نواختن با دیگر سازهای بادی، نواختن این ساز هموارتر و ساده تر خواهد بود. نوازنده برای نواختن این ساز به صورت کاملاً صاف و بدون اینکه قوز کند ایستاده، ساز را بدست گرفته و با دمیدن در قمیش ساز و همچنین گرفتن کلیدها، ساز را به صدا در می آورد.

ترتیب قرارگیری دو دست نوازنده روی ساز به این گونه است که ابتدا دست چپ ( اگر چپ دست هستید، ابتدا دست راست ) و سپس دست راست نوازنده روی ساز قرار میگیرد.

نگهداری از ابوا 

طبعاً نگهداری درست و مستمر از هر وسیله ای، موجب حفظ کیفیت آن وسیله در درازمدّت میشود؛ سازهای موسیقی نیز پس از خرید توسط نوازنده و هنرجو، نیاز به مراقبت های خاصی دارند تا صدای آن ساز دچار اُفت کیفیت نشود. در ادامه به نکاتی اشاره شده است که رعایت آنها موجب جلوگیری از پایین آمدن کیفیت ساز ابوا خواهد شد.

از سازتان در برابر خط و خَش، شکستگی و تَرک خوردگی محافظت کنید زیرا در صورت ایجاد هریک از حوادث بیان شده، کیفیت صدای ساز شما به مرور اُفت میکند.

اجازه ندهید گرد و غبار روی بدنه ی سازتان انباشه شود و در روزهای معین، بدنه ی ساز را با یک دستمال خشک تمیز کنید.

رطوبت داخل قمیش را هرچند روز یکبار با یک دستمال خشک از بین ببرید.

پس از تمرین و نواختن، ساز را داخل هاردکیس قرار دهید.

نکات پایانی

علاوه بر موسیقی کلاسیک، از ساز ابوا در ارکسترهای سمفونیک و ارکسترهای ملّی هم استفاده میشود. همچنین در برخی موارد از این ساز در سبک جَز هم مورد استفاده قرار گرفته است.

برندهای متنوعی از ساز ابوا در بازار ایران و بازار جهانی وجود دارد؛ امّا از معروف ترین و پرفروش ترین آنها میتوان به برند ” یاماها ” اشاره کرد.

از نوازندگان مشهور ساز ابوا میتوان به لیبی ون کلیو، آلبرشت مایر و آلن ووگل اشاره کرد. در ایران نیز مجید انتظامی و امیر پورتراب از نوازندگان شاخص این ساز میباشند.